in

Kaş Yapayım Derken Göz Çıkarmak; Türkiye’nin Tarihi Eser Restorasyonuyla İmtihanı

Bu topraklarda gerçekten çok güçlü bir tarih yatmaktadır. Öncelikle bir çok ulusa ev sahipliği yapmış Anadolu’nun kültürel açıdan çok zengin dokusuna bir göz atmak gerekiyor. Antik Yunan’dan Romaya, Selçuklu’dan Osmanlı’ya kadar bir çok güçlü devletin eserlerini barındıran bu topraklarda tarihi eserlerin korunması da bir o kadar önem arz ediyor. Ancak her zaman ki gibi tarihimize sahip çıkma konusundaki başarısızlığımız, ” yapmak için yapmak ” gibi sebeplerle ortaya gerçekten trajikomik manzaralar ortaya çıkıyor.

Ocaklı Ada Kalesi – Şile

Cenevizliler döneminden kalma Ocaklı Ada Kalesi, restorasyon sonrasında bu hale geldi. 2000 yıllık  olan kalenin eski halinden eser yok şimdi. Nitekim halkın da tepkisini hayli üzerine çeken bu bu çalışmanın sonucunda, kalenin yeni hali Whatsapp emojisine benziyor.

Süheyl Bey Camii

1591’de, Beyoğlu Fındıklı’da, Süheyl Bey tarafından Mimar Sinan’a inşa ettirilen camii sekizgen planlı ve kubbeliydi. Restorasyon yapıldıktan sonra ise oto galeriye benziyor artık.

Tekfur Sarayı

12. yüzyılda Bizanslılar tarafından yapılan saray, Blakernai Saray Kompleksinden günümüze kalan tek saray olma niteliğini taşıyordu. Ancak geçirdiği restorasyondan sonra daha çok ” küçük çaplı avm’lere benziyor.” Restorasyon sırasında ahşap pencere ve parlak korkuluk kullanmak gibi çok ciddi bir hataya düşülmesi ise eseri mahvetmiştir.

Anamur Mamure Kalesi

2012 yılında UNESCO Dünya Mirası geçici listesine girmeyi başaran Anamur Mamure Kalesi, restorasyona alındı. 3. yüzyıl’dan kalan 39 kuleli tarihi kalenin restorasyonu, maalesef günümüz çimentosundan nasibini alınca asıl dokusunu kaybetti.

Mesnevihane Camii

1844’de Fatih’te inşa edilen Mesnevihane Camii’nin restorasyonu sonucunda ortaya çıkan eserin orjinaliyle hiçbir alakası yok. Nitekim camiinin tarihi dokusu tamamen yok olmuş durumda. Restorasyon sırasında beton sıva dökülüp tamamen beyaza boyanan Camiinin sıradan bir Camiiden hiçbir farkı yok.

Mimar Sinan Külliyesi

Mimar Sinan’ın son yapıtı olan Atik Valide Külliyesi’nin şifahanesi de restorasyonla mahvedildi. Şifahanenin iç bahçesine bakan revakların önü tamamen camla kaplandı ve iç bahçeye otomatik kapılar yapılarak kafeteryaya çevrildi.

Ayasofya Orhan Camii

MÖ 4. yüzyıla kadar uzanan tarihiyle Bursa İznik’teki Ayasofya Orhan Camii’nin eski tuğla duvarları da restorasyondan nasibini aldı. Duvarlara cam kapı monte edilmesi, aynı zamanla kubbeleri de betonla sıvanması, tarihe bakış açımızı bir kez daha gözler önüne serdi.

Hatay Arkeoloji Müzesi – Roma Mozaikleri

Hatay’da bulunan dünyanın ikinci büyük mozaik sergileme alanına sahip müzede, taşınma sırasında yaşananlar ise utanç kaynağı. Müzedeki mozaiklerin büyük bir çoğunluğu yanlış restore edilince, eski halli ile yeni hali arasında çok ciddi farklar meydana geldi.

İshak Paşa Sarayı

İnşaatı 1685 yılında tamamlanan İshak Paşa Sarayı’nın cam tavanı da bu restorasyon facialarından biri olarak düşünülüyor. Sarayı gelen turistler tarafından da tepki alan şeffaf cam tavan, sarayın tarihi dokusuna aykırı. Ancak yetkililere göre, yapılan bu cam tavan hem güneş ışığını kırarak tarihi eserleri güneş ışığından koruyacak nitelikte hem de olumsuz hava koşullarının sarayın tarihi yapısını kötü etkilemesini önleyeceği için yapılmış.

Antiphellos Antik Tiyatro

Kaş’ta bulunan Antiphellos Antik Tiyatro’nun restorasyonu sırasında  tiyatronun zeminini yenilemek amacıyla zamine beton döküldü. M.Ö 1. yüzyıldan kalma antik tiyatronun 28 sırada 4 bin kişi kapasitesi varken, restorasyondan sonra 26 sıra kaldı.

Sümela Manastırı

Trabzon’daki tarihi Sümela Manastırı’nın 16 yıl süren restorasyonu  fazladan çıkılan bir kaçak kat ile son buldu. Restorasyonu muhtemelen laz müteahhit yaptığı için manastırda, kütüphane ve öğrenci odalarının bulunduğu yere kaçak kat çıkıldı.

Battal Gazi Külliyesi

Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde bulunan Seyyid Battal Gazi Külliyesi’ne ise restorasyon sırasında ”modernleştirilerek” bir amerikan mutfak dahil edildi. Ayrıca normalde mermer olan sütunlar yerine beton sütunlar yapılan külliyeye bir de modern tuvaletler dahil edildi.

Sinan Paşa Külliyesi

Bursa Yenişehir’de bulunan Sinan Paşa Külliyesi’ne yapılan ise tüm bu felaketlerin içinde en iğrenç olanı.435 yıllık külliyeye restorasyon sırasında, yük taşıyan kamyonların rahat girip çıkabilmesi için tarihi duvarlarından birini yıkıp, kapı yaptılar.

Apollon Tapınağı

Çanakkale’de olan tarihi Apollon Tapınağı’nın restorasyonu esnasında mermer tozu yüklü tonlarca ağırlıktaki kamyon, tapınağın üzerine çıktı. Bunlar yetmezmiş gibi, basamakların restorasyonu sırasında da kullanılan beyaz beton nedeniyle tarihi tapınağın son görünümünde eski halinden eser yok

Urfa Kalesi

Film Repliklerini Saçmalatmaca

Cadılar Bayramında Joker Kostümüyle Doğum Yaptıran Çılgın Doktor